Existence and Uniqueness of Global Solution for a Model of Retinal Oxygen Distribution and the Role of Neuroglobin
视网膜居于眼球壁的内层,是一层透明的薄膜. 它由色素上皮层和视网膜感觉层组成,色素上皮层与脉络膜紧密相连,具有支持和营养光感受器细胞、遮光、散热以及再生和修复等作用,是检测视觉信息的视觉组织. 视网膜的能量供给需要眼部组织有最高的氧消耗率,作为最大的无血管收集组织,玻璃体、晶状体和角膜满足了视网膜的能量供给需求. 而这些组织的完整性取决于分子氧对细胞有机基质氧化时产生能量的不断消耗. 若要了解视网膜,全面了解氧的浓度变化对视网膜的影响是必要的[1-2]. 当人类视网膜上的氧分布还没有被测量时,人们测量了各种哺乳动物的视网膜氧分布,其中包括白鼠、兔子和猴子等. 学者发现在黑暗的环境下感光器消耗氧气的速度是在光照条件下消耗氧气的两倍[3-7]. 在黑暗环境下氧分布减少,即视网膜在黑暗环境下更容易缺氧. 无论是限制氧化代谢还是增加活性氧产生方面,缺氧均对细胞有害,表现为破坏氧化还原电位,导致氧化应激和损伤等[8]. 例如,大多数视网膜失明是一种与血管成分有关的疾病,而中断视网膜内氧供应是该疾病产生的关键因素;又如,视网膜循环障碍引起组织缺氧,造成血管增生,从而导致糖尿病视网膜病和早产儿视网膜病[9]. 故研究视网膜的氧分布对人体健康很有必要. 而在视网膜组织中,脑红蛋白有运输和存储氧气的作用,可以增加氧摄取和预防缺氧. 因此,深入研究视网膜中氧分布及脑红蛋白在此过程的具体作用有非常重要的现实意义.
D. Y. Yu和 S. J. Cringle等学者[10-11]于2002年提出过一系列关于视网膜氧分布的数学模型,模型假设氧浓度处于稳态,并且呈现在跨越视网膜的宽度的沿径向的一维结构域上,即每个模型层的吸氧速率是恒定的. 2016年,P. A. Roberts, E. A. Gaffney及P. J. Luthert等学者[12]认为视网膜结构遵循一定的数学规律,在一维中可表述为偏微分方程模型,从而提出了一个全新的视网膜氧分布与脑红蛋白作用的模型,在该模型中,P. A. Roberts等学者进行了数值模拟,对数值解进行渐近分析. 具体模型如下:
|
$\frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} t}} = \frac{{{\text{∂} ^2}c}}{{\text{∂} {x^2}}} - \frac{{Qc}}{{\gamma + c}} + {k_2}v - {k_1}nc, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(1) |
|
$c\left( {0,t} \right) = {c_c}, \; \frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(2) |
|
$c\left( {x,0} \right) = {c_0}\left( x \right),$
|
(3) |
|
$\frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}n}}{{\text{∂} {x^2}}} + {k_4}u + \alpha {k_2}v - {k_3}n - \alpha {k_1}nc, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(4) |
|
$\frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(5) |
|
$n\left( {x,0} \right) = {n_0}\left( x \right),$
|
(6) |
|
$\frac{{\text{∂}u}}{{\text{∂}t}} = D\frac{{{\text{∂}^2}u}}{{\text{∂}{x^2}}} + {k_3}n - {k_4}u, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(7) |
|
$\frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(8) |
|
$u\left( {x,0} \right) = {u_0}\left( x \right),$
|
(9) |
|
$\frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}v}}{{\text{∂} {x^2}}} + \alpha {k_1}nc - \alpha {k_2}v, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(10) |
|
$\frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(11) |
|
$v\left( {x,0} \right) = {v_0}\left( x \right).$
|
(12) |
其中,
$c\left( {x,t} \right)$
、
$n\left( {x,t} \right)$
、
$u\left( {x,t} \right)$
、
$v\left( {x,t} \right)$
分别表示氧气、
$Ngb$
(脑红蛋白)、
$Ngb - His$
(脑红蛋白与组氨酸)以及
$Ngb - {{\rm{O}}_2}$
(脑红蛋白与氧气)的质量浓度.
$Q$
表示视网膜组织最大摄氧量,
$\gamma $
表示缺氧阈值(区域中氧浓度低于此值被认为是缺氧),
${c_c}$
表示脉络膜毛细血管层的氧浓度,
$\alpha , \; {k_1}, \; {k_2}, \; {k_3}, \; {k_4}$
为常数.
参考文献[13-19]的方法,拟对文献[12]中的模型进行严格的数学分析,再根据生物学和医学原理,本文做出以下假设:
(a)
$0 \leqslant \alpha \leqslant 1$
(其中
$\alpha $
表示的是脉络膜毛细血管层的氧浓度与视网膜处
$Ngb$
的平均浓度的比值);
(b)
${c_0}\left( x \right)$
,
${n_0}\left( x \right)$
,
${u_0}\left( x \right)$
,
${v_0}\left( x \right) \in {D_p}\left( {0,L} \right),$
,且
${c_0}\left( x \right)$
,
${n_0}\left( x \right)$
,
${u_0}\left( x \right)$
,
${v_0}\left( x \right) \geqslant 0.$
本文的主要结论如下:
定理1 满足假设(a)和(b)的条件下,对
$\forall t \geqslant 0$
,问题(1)~(12)存在唯一的整体解.
1 预备引理
下面将介绍一些引理, 首先引入一些记号.
(1)记
${Q_T} = \left\{ {\left( {r,t} \right):0 < r < L,0 < t < T} \right\}, \; T > 0$
.
${\bar Q_T}$
是
${Q_T}$
的闭包.
(2)
$ W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right) = \left\{ {u,v \in {L^p}} \right.\left( {{Q_T}} \right):{u_t},{v_t},\nabla u,{\nabla ^2}u,\nabla v, $
${\nabla ^2}v \in{L^p}\left. {\left( {{Q_T}} \right)} \right\}$
且规定
|
${\left\| u \right\|_{w_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} = \mathop \sum \limits_{\left| m \right| + 2k \leqslant 2} {\left\| {\partial _x^m\partial _t^ku} \right\|_{{L^p}}}.$
|
(3)
${D_p}\left( {0,L} \right) = \left\{ {u\left( {x,0} \right) = \phi \left( x \right)\left| {u\left( {x,t} \right) \in W_p^{2,1}} \right.} \right\}$
,且规定
|
${\left\| \phi \right\|_{{D_p}\left( {0,L} \right)}} = \inf \left\{ {{T^{ - \frac{1}{p}}}{{\left\| u \right\|}_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}},u\left( {.,x} \right) = \phi \left( x \right)} \right\}.$
|
(4)对
$p > \displaystyle\frac{5}{2}$
,记
${D_p}\left( {0,1} \right)$
为
$t = 0$
时
$W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
的迹空间,
$i.e. \; \phi \in {D_p}\left( {0,1} \right)$
当且仅当
$\exists u \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right),$
使得
$u\left( {.,0} \right) =$
$ \phi .$
定义
$\;\;{D_p}\left( {0,1} \right)$
中的范数如下:
|
${\left\| \phi \right\|_{{D_p}\left( {0,L} \right)}} = \left\{ {{T^{ - \frac{1}{p}}}{{\left\| u \right\|}_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}}\left| {u \in W_p^{2,1}\left( {{\Omega _T}} \right),u} \right.\left( {.,x} \right) = \phi } \right\}.$
|
由于
$p > \displaystyle\frac{5}{2}$
,
$W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
连续嵌入到
$C\left( {{\Omega _T}} \right)$
(见文献[20]),上面的定义是有意义的. 而且,显然如果
$\phi \in {W^{2,p}}\left( {0,1} \right)$
,则
$\phi \in {D_p}\left( {0,1} \right)$
且
${\left\| \phi \right\|_{{D_p}\left( {0,L} \right)}} \leqslant {\left\| \phi \right\|_{{W^{2,p}}\left( {0,1} \right)}}$
.
引理1[21] 假设
$D$
是一个正常数,
$a\left( {z,\tau } \right), \; b\left( {z,\tau } \right)$
是定义在区间
${\bar Q_T}$
上的有界连续函数,
$f\left( {z,\tau } \right) \in {L^p}\left( {{Q_T}} \right), $
$\; \phi \left( {z,\tau } \right) \in {C^1}\left[ {0,T} \right]$
,且对
$1 < p < \infty , \; {c_0} \in {D_p}\left( {0,L} \right)$
. 令Bu=
$ \alpha \displaystyle\frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} n}} + \beta \left( {x,t} \right)u$
,其中(1)
$\alpha = 0,\beta = 1$
,(2)
$\alpha = 1,\beta \geqslant 0$
,则初边值问题
|
$\begin{array}{l}\displaystyle\frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} t}} = D\displaystyle\frac{{{\text{∂} ^2}c}}{{\text{∂} {x^2}}} + a\left( {z,\tau } \right)\displaystyle\frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} z}} + b\left( {z,\tau } \right)c + f\left( {z,\tau } \right), \; \\0 < z\leqslant 1, \; 0 < t \leqslant T,\end{array}$
|
(13) |
|
$z = 0, \; 1: \; Bc = \phi , \; 0 \leqslant \tau \leqslant T,$
|
(14) |
|
$c\left( {z,0} \right) = {c_0}\left( z \right), \; 0 \leqslant z \leqslant 1,$
|
(15) |
有唯一解
$c\left( {z,\tau } \right) \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
,且
|
${\left\| c \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_p}\left( T \right)\left( {{{\left\| {{c_0}} \right\|}_{{D_p}\left( {0,L} \right)}} + {{\left\| \phi \right\|}_{{W^{1,p}}\left( {0,T} \right)}} + {{\left\| f \right\|}_P}} \right).$
|
其中,
${C_p}\left( T \right)$
是一个依赖于
$p, \; T, \; {\left\| a \right\|_\infty }, \; {\left\| b \right\|_\infty }$
的常数,且对任意的有界集
$T, \; {C_p}\left( T \right)$
是有界的.
2 局部解的存在唯一性
本文将运用Banach不动点定理证明问题式(1)~式(12)存在局部唯一解. 对于给定的
$T$
和正整数
$M$
,引进度量空间
$\left( {{X_T}, \; d} \right):{X_T}$
是由所有的向量函数
$\left( {c\left( {x,t} \right), \; n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \; v\left( {x,t} \right)} \right) \; \left( {0 \leqslant x \leqslant L, \; 0 \leqslant t \leqslant T} \right)$
组成,它们满足如下条件
|
$c, \; n, \; u, \; v \in C\left( {{{\bar Q}_T}} \right), \; 0 \leqslant c, \; n, \; u, \; v \leqslant M.$
|
定义
${X_T}$
中的度量空间
$d$
为
|
$\begin{array}{l}d\left( {\left( {{c_1},\;{n_1},\;{u_1},\;{v_1}} \right),\left( {{c_2},\;{n_2},\;{u_2},\;{v_2}} \right)} \right) = \\\;\;\;\;\;\;\mathop {\max }\limits_{{{\bar Q}_T}} \left| {{c_1}\left( {x,t} \right) - {c_2}\left( {x,t} \right)} \right| + \mathop {\max }\limits_{{{\bar Q}_T}} \left| {{n_1}\left( {x,t} \right) - {n_2}\left( {x,t} \right)} \right|+\\\;\;\;\;\;\; \mathop {\max }\limits_{{{\bar Q}_T}} \left| {{u_1}\left( {x,t} \right) - {u_2}\left( {x,t} \right)} \right| + \mathop {\max }\limits_{{{\bar Q}_T}} \left| {{v_1}\left( {x,t} \right) - {v_2}\left( {x,t} \right)} \right| \cdot \end{array}$
|
易知度量空间
$\left( {{X_T}, \; d} \right)$
是一个完备的度量空间.
对任意的
$\left( {c\left( {x,t} \right), \; n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \; v\left( {x,t} \right)} \right) \in {X_T}$
,定义一个映射
$F$
:
$\left( {c\left( {x,t} \right), \; n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \; v\left( {x,t} \right)} \right) \mapsto $
$\left( {\tilde c\left( {x,t} \right), \; \tilde n\left( {x,t} \right), \; \tilde u\left( {x,t} \right), \; \tilde v\left( {x,t} \right)} \right)$
,考虑如下问题:
|
$\frac{{\text{∂} \tilde c}}{{\text{∂} t}} = \frac{{{\text{∂} ^2}\tilde c}}{{\text{∂} {x^2}}} - \frac{{Q\tilde c}}{{\gamma + c}} + {k_2}v - {k_1}n\tilde c, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(16) |
|
$\tilde c\left( {0,t} \right) = {c_c}, \; \frac{{\text{∂} \tilde c}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(17) |
|
$\tilde c\left( {x,0} \right) = {c_0}\left( x \right),$
|
(18) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde n}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}\tilde n}}{{\text{∂} {x^2}}} + {k_4}u + \alpha {k_2}v - {k_3}\tilde n - \alpha {k_1}\tilde nc, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(19) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde n}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} \tilde n}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(20) |
|
$\tilde n\left( {x,0} \right) = {n_0}\left( x \right),$
|
(21) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde u}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}\tilde u}}{{\text{∂} {x^2}}} + {k_3}n - {k_4}\tilde u, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(22) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde u}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} \tilde u}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(23) |
|
$\tilde u\left( {x,0} \right) = {u_0}\left( x \right),$
|
(24) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde v}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}\tilde v}}{{\text{∂} {x^2}}} + \alpha {k_1}nc - \alpha {k_2}\tilde v, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(25) |
|
$\frac{{\text{∂} \tilde v}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} \tilde v}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(26) |
|
$\tilde v\left( {x,0} \right) = {v_0}\left( x \right).$
|
(27) |
首先证明
$F$
映
${X_T}$
到
${X_T}$
自身.
(1) 由上下解原理,可得
$\tilde c \geqslant 0, \; \tilde n \geqslant 0, \; \tilde u \geqslant 0, \; \tilde v \geqslant 0$
.
(2) 考虑问题(16)~(18),
${k_2}v \in {L_p}\left( {{Q_T}} \right)$
,由引理1知它有唯一解
$\tilde c \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
,且满足
|
$\begin{array}{l}{\left\| {\tilde c} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant C\left( T \right)\left( {{{\left\| {{c_0}} \right\|}_{{D_P}\left( {0,L} \right)}} + {{\left\| {{c_c}} \right\|}_{{W^{1,P}}\left( {0,T} \right)}} + {{\left\| {{k_2}v} \right\|}_p}} \right)\leqslant \\\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\; C\left( T \right)N.\end{array}$
|
$N$
为依赖于
${\left\| {{c_0}\left( x \right)} \right\|_{{D_P}\left( {0,L} \right)}}$
和
$M$
的常数.
(3) 方程(19)的系数项和非齐次项均满足引理1的条件,由引理1知它有唯一解
$\tilde n \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
,且满足
|
${\left\| {\tilde n} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant C\left( T \right)\left( {{{\left\| {{n_0}} \right\|}_{{D_P}\left( {0,L} \right)}} + {{\left\| {{k_4}u + \alpha {k_2}v} \right\|}_p}} \right) \leqslant C\left( T \right)N.$
|
$N$
为依赖于
${\left\| {{n_0}\left( x \right)} \right\|_{{D_P}\left( {0,L} \right)}}$
和
$M$
的常数.
(4) 同理,由引理1可知,问题(22)~(24)及(25)~(27)有唯一解
${{\tilde u}} \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
,
${{\tilde v}} \in W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)$
. 且满足
|
${\left\| {\tilde u} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant C\left( T \right)N, \; {\left\| {\tilde v} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant C\left( T \right)N.$
|
综上所述, 若取
$N > 0$
,则当
$T > 0$
充分小时,
${C_p}\left( T \right)$
是有界的,
$C\left( T \right)N \leqslant M$
,有
${\left\| {\tilde c} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde n} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde u} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde v} \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant M$
. 由
$W_p^{2,1}\left( {{Q_T}} \right) \subset {C^{\alpha ,\frac{\alpha }{2}}}\left( {{Q_T}} \right) \; \left( {p > \displaystyle\frac{5}{2}} \right)$
,得
${\left\| {\tilde c} \right\|_\infty } \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde n} \right\|_\infty } \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde u} \right\|_\infty } \leqslant M$
,
${\left\| {\tilde v} \right\|_\infty } \leqslant M$
. 对任意
$\left( {{{c}}\left( {x,t} \right), \; n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \;}\right. $
$\left.{ v\left( {x,t} \right)} \right) \in {X_T}$
,存在
$\left( {{{\tilde c}}\left( {x,t} \right), \; \tilde n\left( {x,t} \right), \; \tilde u\left( {x,t} \right), \; \tilde v\left( {x,t} \right)} \right) \in {X_T}$
,即
$F$
映
${X_T}$
到
${X_T}$
自身.
接下来证明
$F$
是压缩映射.
(1) 定义
${{{\tilde c}}_ * } = {\tilde c_1} - {\tilde c_2}$
,由问题 (16)~(18),有
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde c}_ * }}}{{\text{∂} t}} = \frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde c}_ * }}}{{\text{∂} {x^2}}} + {b_1}\left( {x,t} \right){\tilde c_ * } + {f_1}\left( {{{x}},t} \right), \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
(28) |
|
${\tilde c_ * }\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} {{\tilde c}_ * }}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(29) |
|
${\tilde c_ * }\left( {x,0} \right) = 0,$
|
(30) |
其中
|
${b_1}\left( {x,t} \right) = - {k_1}{n_1} - \frac{{Q\left( {\gamma + {c_1}} \right)}}{{\left( {\gamma + {c_1}} \right)\left( {\gamma + {c_2}} \right)}},$
|
(31) |
|
${f_1}\left( {{{x}},t} \right) = \frac{{Q{{\tilde c}_1}\left( {{c_1} - {c_2}} \right)}}{{\left( {\gamma + {c_1}} \right)\left( {\gamma + {c_2}} \right)}} + {k_2}\left( {{v_1} - {v_2}} \right) - {k_1}{\tilde c_2}\left( {{n_1} - {n_2}} \right).$
|
(32) |
易知
${b_1}\left( {x,t} \right)$
有界连续,
$c,{\tilde c_2},v,n \in C\left( {{{\bar Q}_T}} \right)$
,故
${b_1}\left( {x,t} \right), $
$ \; {f_1}\left( {x,t} \right) \in {L^p}\left( {{Q_T}} \right)$
,由解的最大模估计,有
|
$\begin{split}&{\left\| {{{\tilde c}_ * }} \right\|_\infty } \leqslant T{\left\| {{f_1}} \right\|_\infty } =\\&T{\left\| {\displaystyle\frac{{Q{{\tilde c}_1}\left( {{c_1} \!- \!{c_2}} \right)}}{{\left( {\gamma \!+\! {c_1}} \right)\left( {\gamma \!+\! {c_2}} \right)}} \!+\! {k_2}\left( {{v_1} \!-\! {v_2}} \right) \!-\! {k_1}{{\tilde c}_2}\left( {{n_1}\! -\! {n_2}} \right)} \right\|_\infty }\!\!\!\leqslant\!\!\\ & T{\left\| {\displaystyle\frac{{Q{{\tilde c}_1}\left( {{c_1} \!-\! {c_2}} \right)}}{{\left( {\gamma \!+\! {c_1}} \right)\left( {\gamma \!+\! {c_2}} \right)}}} \right\|_\infty } \!\!\!+\\&\;\;\;\; {k_2}T{\left\| {{v_1} \!-\! {v_2}} \right\|_\infty } \!-\! {k_1}T{\left\| {{{\tilde c}_2}} \right\|_\infty } \cdot {\left\| {{n_1} \!-\! {n_2}} \right\|_\infty }\leqslant\\ &\;\;\;\; TMd.\end{split}$
|
(33) |
(2) 定义
${{{\tilde n}}_ * } = {\tilde n_1} - {\tilde n_2}$
,由问题(19)~(21),有
|
$\begin{array}{l}\displaystyle\frac{{\text{∂} {{\tilde n}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\displaystyle\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde n}_ * }}}{{\text{∂} {x^2}}} - \left( {{{{k}}_3} + \alpha {k_1}{c_2}} \right){\tilde n_ * } +{k_4}\left( {{u_1} - {u_2}} \right) +\\\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\; \alpha {k_2}\left( {{v_1} - {v_2}} \right) - \alpha {k_1}{\tilde n_1}\left( {{c_1} - {c_2}} \right),\end{array}$
|
化简为
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde n}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde n}_ * }}}{{\text{∂} {x^2}}} + {b_2}\left( {x,t} \right){\tilde n_ * } + {f_2}\left( {{{x}},t} \right), \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
(34) |
|
${\tilde n_ * }\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} {{{{\tilde n}}}_ * }}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(35) |
|
${\tilde n_ * }\left( {x,0} \right) = 0,$
|
(36) |
其中
|
${b_2}\left( {x,t} \right) = - \left( {{{{k}}_3} + \alpha {k_1}{c_2}} \right),$
|
(37) |
|
${f_2}\left( {x,t} \right) = {k_4}\left( {{u_1} - {u_2}} \right) + \alpha {k_2}\left( {{v_1} - {v_2}} \right) - \alpha {k_1}{\tilde n_1}\left( {{c_1} - {c_2}} \right).$
|
(38) |
易知
${b_2}\left( {x,t} \right), \; {f_2}\left( {x,t} \right) \in {L^p}\left( {{Q_T}} \right)$
,由解的最大模估计,有
|
$\begin{array}{l}{\left\| {{{\tilde c}_ * }} \right\|_\infty } \leqslant T{\left\| {{f_2}} \right\|_\infty } \!=\\\;\;\;\; T\left\| {{k_4}\left( {{u_1} \!\!-\! {u_2}} \right)\! +\! \alpha {k_2}\left( {{v_1} \!\!-\! {v_2}} \right) \!\!-\!\alpha {k_1}{{\tilde n}_1}\left( {{c_1} \!\!-\! {c_2}} \right)} \right\|_\infty \leqslant\\\;\;\;\; {k_4}T{\left\| {{u_1} - {u_2}} \right\|_\infty } + \alpha {k_2}T{\left\| {{v_1} - {v_2}} \right\|_\infty } - \\\;\;\;\;\alpha {k_1}T{\left\| {{{\tilde n}_1}} \right\|_\infty } \cdot {\left\| {{v_1} - {v_2}} \right\|_\infty }\leqslant\\\;\;\;\; TMd.\end{array}$
|
(39) |
(3) 定义
${{{\tilde u}}_ * } = {\tilde u_1} - {\tilde u_2}$
,由问题(22)~(24),有
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde u}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde u}_ * }}}{{\text{∂} {x^2}}} + {k_3}\left( {{n_1} - {n_2}} \right) - {k_4}{\tilde u_ * }, \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
化简为
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde u}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde u}_ * }}}{{\text{∂} {x^2}}} + {b_3}\left( {x,t} \right){\tilde u_ * } + {f_3}\left( {x,t} \right), \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
(40) |
|
${\tilde u_ * }\left( {0,t} \right) = 0,\frac{{\text{∂} {{{{\tilde u}}}_ * }}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(41) |
|
${\tilde u_ * }\left( {x,0} \right) = 0,$
|
(42) |
其中
|
${b_3}\left( {x,t} \right) = - {k_4},$
|
(43) |
|
${f_3}\left( {x,t} \right) = {k_3}\left( {{n_1} - {n_2}} \right).$
|
(44) |
由解的最大模估计,有
|
${\left\| {{{\tilde u}_ * }} \right\|_\infty } \leqslant T{\left\| {{f_3}} \right\|_\infty } = T{\left\| {{k_3}\left( {{n_1} - {n_2}} \right)} \right\|_\infty } \leqslant TMd.$
|
(45) |
(4) 定义
${\tilde v_ * } = {\tilde v_1} - {\tilde v_2}$
,由问题(25)~(27),有
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde v}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde v}_ * }}}{{\text{∂} {{{x}}^2}}} + \alpha {k_1}\left( {{n_1}{c_1} - {n_2}{c_2}} \right) - \alpha {k_2}{\tilde v_ * }, \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
化简为
|
$\frac{{\text{∂} {{\tilde v}_ * }}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}{{\tilde v}_ * }}}{{\text{∂} {{{x}}^2}}} + {b_4}{\tilde v_ * } + {f_4}\left( {x,t} \right), \; 0 \leqslant x \leqslant L,t > 0,$
|
(46) |
|
${\tilde v_ * }\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} {{{{\tilde v}}}_ * }}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(47) |
|
${\tilde v_ * }\left( {x,0} \right) = 0,$
|
(48) |
其中
|
${b_4}\left( {x,t} \right) = - \alpha {k_2},$
|
(49) |
|
${f_4}\left( {x,t} \right) = \alpha {k_1}\left( {{n_1}{c_1} - {n_2}{c_2}} \right).$
|
(50) |
同理得
|
$\begin{split}&{\left\| {{{\tilde v}_ * }} \right\|_\infty } \leqslant T{\left\| {{f_4}} \right\|_\infty } = T{\left\| {\alpha {k_1}\left( {{n_1}{c_1} - {n_2}{c_2}} \right)} \right\|_\infty } =\\&\alpha {k_1}T{\left\| {{n_1}{c_1} - {n_1}{c_2} + {n_1}{c_2} - {n_2}{c_2}} \right\|_\infty }\leqslant\\ &\alpha {k_1}T{\left\| {{n_1}} \right\|_\infty } \! \cdot\! \! {\left\| {{c_1}\! -\! {c_2}} \right\|_\infty } \!+\! \alpha {k_1}T{\left\| {{c_2}} \right\|_\infty }\! \cdot\! {\left\| {{n_1} \!-\! {n_2}} \right\|_\infty }\leqslant\\& TMd.\end{split}$
|
(51) |
综上,由(1)~(4),可得
|
$\begin{array}{l}d\left( {\left( {{{\tilde c}_1},\;{{\tilde n}_1},\;{{\tilde u}_1},\;{{\tilde v}_1}} \right),\left( {{{\tilde c}_2},\;{{\tilde n}_2},\;{{\tilde u}_2},\;{{\tilde v}_2}} \right)} \right) = \\{\left\| {{{{\rm{\tilde c}}}_1} - {{\tilde c}_2}} \right\|_\infty } + {\left\| {{{\tilde n}_1} - {{\tilde n}_2}} \right\|_\infty } + {\left\| {{{\tilde u}_1} - {{\tilde u}_2}} \right\|_\infty } + {\left\| {{{\tilde v}_1} - {{\tilde v}_2}} \right\|_\infty }\leqslant\\ C\left( T \right)M{{d.}}\end{array}$
|
因此,取
$T$
充分小,使得
$C\left( T \right)M \leqslant 1$
,则
$F$
为压缩映射.
由Banach不动点定理,定义在映射
$F$
上的一个固定点
$\left( {c\left( {x,t} \right), \; n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \; v\left( {x,t} \right)} \right) \in {X_T}$
,使得对任意的
$0 \leqslant t \leqslant T$
,问题(1)~(12)有唯一古典解
$\left( {c\left( {x,t} \right), \;}\right.$
$\left.{n\left( {x,t} \right), \; u\left( {x,t} \right), \; v\left( {x,t} \right)} \right)$
,注意到
$T$
依赖于
${\left\| {{c_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{n_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{u_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{v_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
的上确界.
由上述证明可总结为如下定理.
定理2 存在
$T > 0$
,使得所有
$t \in \left[ {0,T} \right]$
,问题(1)~(12)存在唯一解,其中
$T$
依赖于
${\left\| {{c_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{n_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{u_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
,
${\left\| {{v_0}\left( x \right)} \right\|_\infty }$
的上确界.
3 整体解的存在唯一性
引理2 问题(1)~(12)的解有如下结论
|
$c\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; n\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; u\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; v\left( {x,t} \right) \geqslant 0.$
|
证明 将方程组(1)~(12)转化为如下:
|
$\frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} t}} = \frac{{{\text{∂} ^2}c}}{{\text{∂} {x^2}}} - \frac{{Qc}}{{\gamma + c}} - {k_1}nc + {g_1}, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(52) |
|
$c\left( {0,t} \right) = {c_c}, \; \frac{{\text{∂} c}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(53) |
|
$c\left( {x,0} \right) = {c_0}\left( x \right),$
|
(54) |
|
$\frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}n}}{{\text{∂} {x^2}}} - {k_3}n - \alpha {k_1}nc + {g_2}, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(55) |
|
$\frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} n}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(56) |
|
$n\left( {x,0} \right) = {n_0}\left( x \right),$
|
(57) |
|
$\frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}u}}{{\text{∂} {x^2}}} - {k_4}u + {g_3}, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(58) |
|
$\frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} u}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(59) |
|
$u\left( {x,0} \right) = {u_0}\left( x \right),$
|
(60) |
|
$\frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}v}}{{\text{∂} {x^2}}} - \alpha {k_2}v + {g_4}, \; 0 \leqslant x \leqslant L, \; t > 0,$
|
(61) |
|
$\frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} x}}\left( {0,t} \right) = \frac{{\text{∂} v}}{{\text{∂} x}}\left( {L,t} \right) = 0,$
|
(62) |
|
$v\left( {x,0} \right) = {v_0}\left( x \right).$
|
(63) |
其中
${g_1} = {k_2}v$
,
${g_2} = {k_4}u + \alpha {k_2}v$
,
${g_3} = {k_3}n$
,
${g_4} = \alpha {k_1}nc$
. 显然,
$g_1$
关于
$n, \; u, \; v$
单调递增,
${g_2}$
关于
$c, \; u, \; v$
单调递增,
${g_3}$
关于
$c, \; n, \; v$
单调递增,
$g_4$
关于
$c, \; n, \; u,$
单调递增,所以式(52)、(55)、(58)和(61)是一个拟单调递增系统,且(0, 0, 0, 0)是式(52)~(63)的下解,故
|
$c\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; n\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; u\left( {x,t} \right) \geqslant 0, \; v\left( {x,t} \right) \geqslant 0.$
|
引理3 对任意的
$1 < p < \infty $
,存在一个依赖于时间
$T$
的常数
$C\left( T \right)$
,满足
|
${\left\| c \right\|_\infty } \leqslant C\left( T \right), \; {\left\| n \right\|_\infty } \leqslant C\left( T \right), \; {\left\| {{u}} \right\|_\infty } \leqslant C\left( T \right), \; {\left\| v \right\|_\infty } \leqslant C\left( T \right).$
|
证明 (1) 由式(1)和(10)相加得
|
$\begin{array}{l}\displaystyle\frac{{\text{∂} \left( {c \!+\! v} \right)}}{{\text{∂} t}}\! \leqslant \!D\frac{{{\text{∂} ^2}\left( {c \!+\! v} \right)}}{{\text{∂} {x^2}}} \!+\! \left( {1 \!-\! \alpha } \right){k_2}v - \left( {1 \!-\! \alpha } \right){k_1}nc \!-\! \displaystyle\frac{{Qc}}{{\gamma \!+\! c}}\!\leqslant\\\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\; D\displaystyle\frac{{{\text{∂} ^2}\left( {c + v} \right)}}{{\text{∂} {x^2}}} + {k_2}\left( {c + v} \right).\quad\quad\quad\;\;\quad\;\;\quad\quad\quad(64)\end{array}$
|
将上式(64)两边同时乘以
${\left( {{{c}} + {{v}}} \right)^k},\left( {k > 0} \right)$
并在
${Q_T}\left( {0 \leqslant t \leqslant T} \right)$
上积分,可得
|
$\begin{array}{l}\displaystyle\int_0^t {\displaystyle\int_0^L {\displaystyle\frac{{\text{∂} \left( {c + v} \right)}}{{\text{∂} t}} \cdot } } {\left( {c + v} \right)^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t\leqslant\\ D\displaystyle\int_0^t {\displaystyle\int_0^L {\displaystyle\frac{{{\text{∂} ^2}\left( {c \!+\! v} \right)}}{{\text{∂} {x^2}}}} } \cdot {\left( {c \!+\! v} \right)^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t \!+\! {k_2}\displaystyle\int_0^t {\int_0^L {{{\left( {c \!+\! v} \right)}^{k \!+\! 1}}} } {\rm{d}}x{\rm{d}}t.\end{array}$
|
(65) |
对于
$\displaystyle\int_0^t {\displaystyle\int_0^L {\displaystyle\frac{{{\text{∂} ^2}\left( {c + v} \right)}}{{\text{∂} {x^2}}}} } \cdot {\left( {c + v} \right)^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t$
,通过分部积分可知
|
$\int_0^t {\int_0^L {\frac{{{\text{∂} ^2}c}}{{\text{∂} {x^2}}}} } \cdot {c^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t =\! -\! k\int_0^t {\int_0^L {{{\left| {\nabla \left( {c \!+\! v} \right)} \right|}^2} \cdot } } {\left( {c \!+\! v} \right)^{k - 1}}{\rm{d}}x{\rm{d}}t \leqslant 0,$
|
(66) |
从而可得
|
$\int_0^t {\int_0^L {\frac{{\text{∂} \left( {c + v} \right)}}{{\text{∂} t}}} } \cdot {\left( {c + v} \right)^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t \leqslant {k_2}\int_0^t {\int_0^L {{{\left( {c + v} \right)}^{k + 1}}} } {\rm{d}}x{\rm{d}}t.$
|
(67) |
由于
|
$\begin{array}{l}\displaystyle\int_0^t \!{\displaystyle\int_0^L \!{\displaystyle\frac{{\text{∂} \left( {c \!+\! v} \right)}}{{\text{∂} t}}} } \! \cdot {\left( {c \!+\! v} \right)^k}{\rm{d}}x{\rm{d}}t \!=\! \displaystyle\frac{1}{{k \!+\! 1}}\int_0^L {\displaystyle\frac{{\rm{d}}}{{{\rm{d}}t}}}\! \int_0^t \!{{{\left( {c \!+\! v} \right)}^{k \!+\! 1}}} {\rm{d}}t{\rm{d}}x=\\\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\; \displaystyle\frac{1}{{k + 1}}\displaystyle\frac{{\rm{d}}}{{{\rm{d}}t}}\displaystyle\int_0^t {\int_0^L {{{\left( {c + v} \right)}^{k + 1}}{\rm{d}}x{\rm{d}}t} }, \end{array}$
|
(68) |
故令
$\eta \left( {x,t} \right) = \displaystyle\int_0^t {\displaystyle\int_0^L {{{\left( {c + v} \right)}^{k + 1}}{\rm{d}}x{\rm{d}}t} } $
代入到式(67),结合式(68),得
|
$\frac{{{\rm{d}}\eta \left( {x,t} \right)}}{{{\rm{d}}t}} \leqslant {C_k}\left( T \right)\eta \left( {x,t} \right).$
|
(69) |
由Gronwall不等式可得
|
$\eta \left( {x,t} \right) \leqslant {C_k}\left( T \right),$
|
因此可得
|
${\left\| {c + v} \right\|_{{L^P}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right).$
|
根据引理2,有
|
${\left\| c \right\|_{{L^P}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right), \; {\left\| v \right\|_{{L^p}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right).$
|
(70) |
由引理1,可得
|
${\left\| c \right\|_{W_p^{2,1}\left( {{{\bar Q}_T}} \right)}} \leqslant {C_p}\left( T \right).$
|
(2) 由(4),(7)和(10)式相加得
|
$\frac{{\text{∂} \left( {n + v + u} \right)}}{{\text{∂} t}} = D\frac{{{\text{∂} ^2}\left( {n + v + u} \right)}}{{\text{∂} {x^2}}}.$
|
(71) |
应用引理1有
|
${\left\| {n + v + u} \right\|_{W_P^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right).$
|
根据引理2可得
|
$\begin{array}{l}{\left\| n \right\|_{W_P^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right), \; {\left\| v \right\|_{W_P^{2,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant\\{C_P}\left( T \right), \; {\left\| u \right\|_{W_P^{2,,1}\left( {{Q_T}} \right)}} \leqslant {C_P}\left( T \right).\end{array}$
|
(72) |
由
$W_p^{2,1}\left( {{{\bar Q}_T}} \right) \subset {C^{\lambda ,\frac{\lambda }{2}}}\left( {{{\bar Q}_T}} \right), \; \left( {p > \displaystyle\frac{5}{2}} \right)$
,有
|
${\left\| c \right\|_\infty } \!\leqslant\! C\left( T \right), \; {\left\| n \right\|_\infty } \!\leqslant\! C\left( T \right), \; {\left\| {{u}} \right\|_\infty } \!\leqslant\! C\left( T \right), \; {\left\| v \right\|_\infty } \!\leqslant\! C\left( T \right).$
|
引理3得证.
由定理2,引理3可证得本文的主要结论定理1.